Nükleer enerjide ‘çarşı’ karıştı – Günün Haberleri

Başta İngiltere, Fransa, hatta azaltma havasındaki Almanya olmak suretiyle birçok Avrupalı devlet, nükleer enerji seçeneğine geri dönüş, daha da artırma hesabında. Bilhassa de Avrupa Parlamentosu’nun bayram öncesinde (6 Temmuz) meydana getirilen oylamada organik gaz ve nükleer enerji santrallerine meydana getirilen yatırımları iklim dostu olarak nitelendiren Avrupa Komisyonu’nun yasa tasarısını önlemek için sunulan bir önergeyi reddetmesi sebebiyle. Bundan dolayı o yasa tasarısına karşı çıkanlar nükleer enerjinin kazalar, nükleer atık benzer biçimde nedenlerle riskler taşıdığına dikkat çekerek güneş, rüzgâr enerjisiyle ilerlemenin iklim ve çevre açısından en doğru seçenek bulunduğunu söylüyorlardı. Kısaca bu kararla doğalgaz ve nükleer enerji santrallerine meydana getirilen yatırımların yeşil, sürdürülebilir ve çevre dostu bulunduğunu korumak için çaba sarfeden yasa tasarısının kabulünün de önü açılmış oldu. Dolayısıyla nükleer enerji ligi de hareketlendi ve birçok ülke aslına bakarsan mevcud reaktörlere yenilerini ekleme hesabında. Hatta bu yönde faaliyetler çoktan başladı bile. Açıkçası “nükleere son” bakışından hafiften tornistan durumu söz mevzusu. Bizde ise durum malum. Her şey düşündüğü benzer biçimde giderse, 2023’te ilk reaktör devreye girecek öteki üç reaktör birer yıl arayla çalışmaya başlamış olacak. Santralin tam kapasitede emek harcaması 2026’yı bulacak. Böylelikle Türkiye’de nükleer enerji kullanan ülkeler ligine dahil olacak. Fakat bir yanda da Avrupa Parlamentosu’na meydana getirilen ve reddedilen itirazlarda olduğu benzer biçimde “nükleer enerjinin kazalar ve nükleer atık açısından riskler” içeren gerekçelerle nükleer enerji, karşıtlığı da tam gaz devam ediyor. Bu durumda da Türkiye açısından nükleer enerjinin önemi ve risk olasılıklarını bir kez daha irdelemekte yarar var. Sıhhat Bilimleri Üniversitesi Tıbbi KBRN (Kimyasal-Biyolojik-Radyoaktif-Nükleer) Tehdit Anabilim Dalı Başkanı ve bununla beraber Kimyasal Biyolojik Radyolojik ve Nükleer Müdafa Politikaları Geliştirme Derneği Başkanı da olan Prof. Dr. Levent Kenar konu alıyor:
“Nükleer enerji mevzusunda geç bile kaldık. Toprak büyüklüğü Konya kadar beğenmediğimiz bir sürü ülkede değil bir tane 2-3 tane nükleer santral var. Fransa’da nereden baksanız 50-60 tane nükleer santral var ve Fransa elektrik enerjisinin neredeyse yüzde 80’ini bunlardan elde ediyor. Bildiğime göre Fransızlar doğru dürüst elektrik faturası ödemiyorlar. Kısaca o denli ucuz ve yüksek potansiyelde elektrik enerjisi elde ediyorlar ki santrallerden. Ikimiz de yeni yeni daha bu tarz şeyleri kuruyoruz 3 tane deniliyor fakat en önce birincisini faaliyete geçirsek o bir ihtimal önayak olacak, diğerlerinin de kurulmasını teşvik edecek. Hammadde olarak Uranyum aslına bakarsan Marmara bölgesinde var Plutonyum o denli değil fakat uranyum mevcut. Toryum da var sadece Toryum’un nükleer santralde kullanılması için bazı ön işlemlerden geçirilmesi gerekiyor. Dolayısıyla hammadde var ve nükleer santral eğer uygun şartları sağlarsanız, teknolojik alt yapıyı oluşturup lüzumlu güvenlik tedbirlerini alırsanız hakkaten güzel bir vaka. Bilhassa uygun ve ucuz enerji elde edebilme anlamında… Ve bu Türkiye benzer biçimde coğrafik konumdaki bir ülke için koşul olan bir durum…” YA ÇEVRE İÇİN BÜYÜK TEHDİT, RİSK İTİRAZLARI?
“Bunun sebebi Çernobil vakası, eğer o kaza meydana gelmeseydi ülkelerin, kişilerin farkındalığı bu kadar olmazdı. Acıklı vakalar da yaşandı. Dolayısıyla bir korku oluşturdu bu farkındalık. Aslen nükleer santrallerde kafi güvenlik tedbirleri, belli bazı regülasyonlar, akış şartları var onları uyguladığınız vakit aslına bakarsan kolay kolay kazayı da oluşturmazsınız, Tayyare benzer biçimde düşünün. Karayolları kazalarına kıyasla tayyare kazaları fazlaca nadirdir değil mi? Bundan dolayı fazlaca duyarlı denetimler vardır, her şey en ince detayına kadar tek tek denetim edilir. Nükleer santralde bu tarz bir olay. O korku o duyarlılık olduğu sürece denetimlerde fazlaca fazla olur. Kısaca boş vermişlik azca olur. Gene hastanelerdeki radyoloji ünitelerini düşünün. Oralarda da harfiyen tedbirler uygulanıyor. Kişilerin dozları sürekli denetim ediliyor oradaki birimlerin bulunmuş olduğu hem odalar hem de onların çevresinde ışınım okumaları yapılıyor. Belli bazı kurallar uygulanıyor. Nükleer santralleri de radyoterapi ünitelerinin büyütülmüş şekli olarak düşünebiliriz. Her ikisinde de biyogüvenlik tedbirlerinin harfiyen yerine getirilmesi esastır. Rehavete kapılmadan yerine getirdiğiniz vakit da hiçbir şey olmaz.”
BAZI ÜLKELERCE MANİPÜLE ETME DURUMU DA OLABİLİR Mİ?
“Doğal, elbet, sonuçta bu iş paraya, maddiyata dayanıyor. Kendisi üretmesin, bizlerden enerji alsın. Dahası nükleer santral yapımı ne anlama gelir? İlerde bir nükleer silaha bir atom bombası yapımına kolaylık sağlamak. Kısaca bu teknolojiye haiz olmak anlama gelir. Bunlar hep doğal olarak stratejik mevzular. Bu tür santraller bir ülkenin elinde güç güvencesidir. Bundan dolayı bu şekilde bir potansiyele haiz olmak bilimin ve hızla gelişen teknolojinin en üst seviyedeki uygulamalarıdır. O yüzden bizim bilimsel anlamda ilerlememize de büyük katkı elde edecektir, ivme yaratacaktır.”
TÜRKİYE AÇISINDAN KAÇINILMAZ YANİ?
“Doğal olarak ki hem pozitif yönde bir şey hem de geç kalınmış ve Türkiye benzer biçimde büyük bir ülkenin haiz olması ihtiyaç duyulan bir durum. Uygun güvenlik koşulları hiçbir ihmale uğramadan yapılırsa tabiat katliamı da gerçekleşmez sızıntı da olmaz, nükleer reaktör kazası da görülmez. Sıfır toleransla harfiyen kuralların uygulanmış olduğu, sağlandığı sürece herhangi bir kaza durumu sıfırdır. Bulunmuş olduğu yer için tehdit falan değil kısaca…”
Özetle; Rusya’dan kaynaklı dünyadaki yeni durum ve Avrupa Parlamentosu’nun son oylamasındaki doğalgaz ile nükleer enerjinin “yeşil yatırım” sayılmasına destek veren kararıyla nükleer enerjiye bakışta “çarşı” epey karışmış durumda… 

Son Dakika Haberler